وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد: طرح کالابرگ الکترونیکی برای تمامی افراد ایرانی ساکن در کشور، بدون در نظر گرفتن دهک‌بندی، اجرا می‌شود. بر این اساس، حتی کسانی که تاکنون یارانه دریافت نکرده‌اند نیز مشمول این طرح خواهند بود.

علی‌رغم اجرای رسمی سیاست تک‌نرخی شدن ارز توسط بانک مرکزی و تعطیلی تالارهای مبادله، بازار ارز آزاد در یک حرکت غیرمنتظره، با جهشی بیش از ۱۰ هزار تومانی، قیمت دلار را تا مرز ۱۴۷,۵۰۰ تومان بالا برد؛ با این وجود، مشاهدات میدانی از میدان فردوسی حاکی از خلوتی کامل بازار، کمبود دلال‌ها و نبود خریدار یا فروشنده واقعی است، اتفاقی که تأثیرات احتمالی تصمیمات جدید را در هاله‌ای از ابهام فرو برده است

طرح جدید دولت برای حمایت از معیشت با واریز اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ الکترونیکی به ازای هر نفر آغاز شد که بر این اساس، خانواده‌های چهار نفره ۴ میلیون تومان اعتبار برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی دریافت می‌کنند. با این حال، در حالی که دولت این طرح را جایگزین یارانه‌های نقدی برای افزایش شفافیت می‌داند، چالش اصلی مطرح شده این است که آیا اعتبار ۴ میلیون تومانی در عمل قادر به پوشش کامل سبد غذایی خانواده‌های متوسط، به ویژه در بخش پروتئین و لبنیات، خواهد بود یا تنها نقش یک کمک‌هزینه حداقلی را ایفا می‌کند؟

سیاست‌های جدید ارزی دولت، از جمله حذف ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی، عملاً اقتصاد ایران را به سمت تک‌نرخی شدن دلار سوق داده است. امروز (۱۵ دی ۱۴۰۴)، نرخ ارز در تالار اول مرکز مبادله با جهشی ۴۴ هزار تومانی، به محدوده تالار دوم و بازار آزاد نزدیک شد و فاصله میان نرخ رسمی و غیررسمی را به حدود ۶ هزار تومان کاهش داد. این اقدام، در حالی صورت می‌گیرد که مسئولان از جمله وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس‌کل جدید بانک مرکزی، بر ادغام تدریجی تالارهای مرکز مبادله و حرکت به سمت یک بازار واحد و شفاف تأکید دارند. با این حال، کارشناسان نسبت به احتمال شوک قیمتی ناشی از اجرای ناگهانی این سیاست هشدار داده و بر لزوم آمادگی اقتصاد و حمایت از قدرت خرید خانوارها تأکید می‌کنند.

مدیرعامل شرکت تأمین و توسعه زیرساخت خلیج فارس (ایمیدرو) اعلام کرد که عدم تخصیص ارز، مانع اصلی تحقق حدود ۲۰ درصد نهایی پروژه عظیم بازیافت پساب خلیج فارس شده است؛ پروژه‌ای که نقش حیاتی در تأمین آب صنایع غرب بندرعباس و جلوگیری از آلودگی‌های زیست‌محیطی دارد. این تأخیر، در حالی رخ داده که پروژه تاکنون به پیشرفت فیزیکی ۸۰ درصدی رسیده و تجهیزات خارجی مورد نیاز برای تکمیل فرآیند حیاتی تصفیه لجن، همچنان در صف تخصیص ارز باقی مانده‌اند. این طرح که بزرگ‌ترین پروژه بازچرخانی فاضلاب کشور محسوب می‌شود، با تکمیل شدن، آب شیرین را با قیمتی به مراتب کمتر از روش‌های جایگزین مانند شیرین‌سازی آب دریا، در اختیار صنایع قرار خواهد داد.

در حالی که اعتبار کالابرگ الکترونیکی به‌طور خودکار برای کارمندان و بازنشستگان شارژ می‌شود، معاون رفاه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد که سایر افرادی که یارانه نقدی دریافت نمی‌کنند، باید برای بهره‌مندی از این طرح، درخواست خود را در سامانه اعلامی ثبت نمایند. یعقوب اندایش تأکید کرد که هدف از اجرای مرحله‌ای این اعتبار (در چهار نوبت)، جلوگیری از ایجاد فشار ناگهانی بر بازار کالاهای اساسی است. بر این اساس، مشمولان می‌توانند ماهانه تا سقف یک میلیون تومان برای خرید اقلام اساسی استفاده کنند و نکته مهم این است که اعتبار استفاده‌نشده به ماه‌های بعد منتقل شده و از بین نخواهد رفت.

در حالی که مسئولان وزارت جهاد کشاورزی با ارائه آمار از رشد واردات روغن خام و دانه‌های روغنی، تاکید می‌کنند که کشور با کمبودی در تولید مواجه نیست و برنامه‌ریزی برای تأمین بیش از نیاز کشور انجام شده است، اما گزارش‌های میدانی خبرنگار ایسنا از خالی ماندن قفسه‌های فروشگاه‌های سراسر کشور از روغن خوراکی حکایت دارد. این تناقض آشکار میان آمار رسمی «موجودی» و واقعیت «نبود» کالا در بازار، به اعتقاد کارشناسان ناشی از یک گره مدیریتی در زنجیره توزیع است. بر اساس مشاهدات، فروشندگان خرده‌پا از قطع کامل تحویل روغن از سوی شرکت‌های پخش طی سه هفته اخیر خبر می‌دهند و ویزیتورها نیز دستور نانوشته‌ای برای عدم ثبت سفارش دریافت کرده‌اند. این اختلال در لایه‌های بالادستی تا جایی پیش رفته که عرضه عمده روغن نیز در برخی مراکز مشروط به خرید اجباری اقلام دیگر شده است. کارشناسان تاکید می‌کنند تا زمانی که ضعف نظارتی بر این زنجیره توزیع اصلاح نشود و مدیریت تقاضای صادراتی انجام نگیرد، روغن در آمارها «هست» اما در دسترس مردم «نیست».

مرکز مبادله ارز و طلای بانک مرکزی با اعمال تغییرات در وبسایت خود، به صورت رسمی نرخ دلار در کشور را تک نرخی کرد و به قیمت‌گذاری ارز در تالارهای اول و دوم پایان داد. بر اساس نرخ‌های جدید اعلام شده، قیمت اسکناس دلار در بازار رسمی ۱۳۲ هزار و ۵۰۰ تومان و نرخ حواله آن ۱۲۸ هزار و ۶۰۰ تومان تعیین شده است. این اقدام بدین معناست که بازرگانان و واردکنندگان، به جز برای کالاهای اساسی و دارو (۲۸,۵۰۰ تومان)، باید ارز مورد نیاز خود را تنها با نرخ‌های جدید خریداری کنند.

دستور ویژه رئیس‌جمهوری: اعتبار کالابرگ الکترونیکی به تمام دهک‌های جامعه تعلق می‌گیرد فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، از مصوبه جدید هیئت وزیران برای حمایت از معیشت مردم خبر داد و اعلام کرد که با دستور رئیس‌جمهوری، اعتبار کالابرگ الکترونیکی به تمامی دهک‌های اقتصادی کشور پرداخت خواهد شد. این اقدام که با هدف حفظ قدرت خرید، کنترل تورم و تأمین امنیت غذایی صورت می‌گیرد، شامل واریز اعتباری یکجای یارانه چهار ماهه (دی، بهمن، اسفند و فروردین سال آینده) به حساب سرپرستان خانوار است. سخنگوی دولت تأکید کرد که این اعتبار، که قرار است از حدود بیستم دی ماه قابل استفاده باشد، باید صرف خرید اقلام مشخصی (حدود ۱۱ قلم کالا) شود که قیمت آن‌ها توسط دولت ثابت نگه داشته خواهد شد تا فشار اقتصادی بر خانوارها کاهش یابد.

با وجود اصلاح نرخ مصوب شیر خام به ۲۹,۵۰۰ تومان، وعده توزیع چهار قلم کالای لبنی پرمصرف با قیمت ارزان‌تر همچنان در بازار محقق نشده است. در حالی که فعالان صنعت معتقدند نرخ جدید نیز پاسخگوی هزینه‌های بالای نهاده‌ها و تولید نیست، مشاهدات میدانی حاکی از تداوم قیمت‌های بالا در فروشگاه‌هاست. این وضعیت، همزمان با شکل‌گیری کمپین‌های «نخریدن لبنیات» در فضا مجازی، فشار مضاعفی بر زنجیره توزیع وارد کرده و پرسش‌های جدی را درباره کارآمدی نظارت‌های دولتی مطرح می‌سازد…